Foto: Jennifer Elskamp en Wichert Stoffer | de Nunspeetse Buizerd
“Een wethouder boven aan de kieslijst lijkt logisch, maar is het niet. Het ondermijnt de raad, het verarmt het debat en het misleidt de kiezer. Verkiezingen zijn geen vacaturebank voor het college.”
Met die woorden waarschuwt John Bijl, directeur van het Periklesinstituut, voor een ontwikkeling bij gemeenteraadsverkiezingen.
Bijl traint gemeenteraden in heel Nederland en schrijft al jaren over lokale democratie. Sinds 2012 publiceert hij de wekelijkse column De Mystery Burger in het vakblad Binnenlands Bestuur. Daarin bezocht hij vergaderingen in honderden gemeenten om te laten zien hoe lokale democratie in de praktijk werkt.
Zijn waarschuwing raakt ook aan de situatie in Nunspeet.
Bij de verkiezingen van maart 2026 staan hier twee zittende wethouders bovenaan de kandidatenlijst van hun partij. Tegelijk hebben zij aangegeven dat zij na de verkiezingen het liefst wethouder willen blijven.
Dat roept een vraag op voor kiezers: stemt u op iemand die u in de raad vertegenwoordigt, of op iemand die bestuurder wil blijven?
Twee wethouders als lijsttrekker
Het gaat om Jennifer Elskamp, wethouder Sociaal Domein en Onderwijs namens de ChristenUnie, en Wichert Stoffer, wethouder namens CDA Lokaal.
In Nederland kiezen inwoners bij gemeenteraadsverkiezingen de gemeenteraad. Die raad besluit daarna welke partijen samen een coalitie vormen en wie wethouder wordt.
Het is toegestaan dat wethouders op een kieslijst staan. Toch kan het voor kiezers onduidelijk zijn of een lijsttrekker vooral raadslid wil worden of bestuurder wil blijven.
Wat zegt Elskamp?
Onderzoeksjournalist Sandra Bonestroo vroeg Elskamp op 22 juli 2025 of zij na de verkiezingen in de raad wil zitten of opnieuw wethouder wil worden.
Elskamp antwoordde op 19 augustus 2025:
‘Mijn ‘ja’ betekent dat ik beschikbaar ben om mijn plek als volksvertegenwoordiger in te nemen. (…) Ik heb aangegeven beschikbaar te zijn als wethouderskandidaat, maar zal ook zeker mijn plek in de gemeenteraad innemen als de verkiezingsuitslag en de onderhandelingen erin resulteren dat de ChristenUnie geen wethouder gaat leveren.’
Daarmee zegt zij dat zij beschikbaar is voor beide rollen: wethouder of raadslid.
Wat betekent dit volgens Bijl?
Volgens Bijl kan het problematisch zijn wanneer wethouders campagne voeren als lijsttrekker terwijl zij eigenlijk wethouder willen blijven.
De kiezer kiest immers de gemeenteraad – niet het college van burgemeester en wethouders.
Volgens hem kan dat ook invloed hebben op de verkiezingscampagne. In plaats van een debat over plannen voor de toekomst kan de campagne vooral gaan over het verdedigen van het beleid van de afgelopen jaren.
Ook na de verkiezingen kan dat gevolgen hebben. Als een lijsttrekker wethouder wordt, kan de eigen fractie minder kritisch worden. Terwijl de raad juist het college moet controleren.
Bijl schrijft daarom:
“Een kieslijst is geen vacaturesite voor het wethouderschap. Het is een lijst van mensen die zeggen: ik wil u vertegenwoordigen.”
Vraag aan de kiezer
De vraag voor inwoners van Nunspeet is daarom eenvoudig:
als u straks uw stem uitbrengt, weet u dan of u een raadslid kiest – of een mogelijk toekomstige wethouder?
Reactie Stoffer
De redactie heeft Wichert Stoffer om een reactie gevraagd maar niet ontvangen.
0 reacties