Foto: Fractievoorzitters Steven de Rooij (Lux 21), Harm Jan Polinder (SGP) en Sander Klugt (VVD Nunspeet) | eigen foto
Twee partijen maakten van open en controleerbaar bestuur hun handelsmerk: VVD Nunspeet, met lijsttrekker Sander Klugt, en nieuwkomer Lux21, met lijsttrekker Steven de Rooij. Allebei hekelden zij maandenlang een bestuurscultuur waarin wethouders volgens hen te makkelijk wegkomen.
Op 2 juni 2026 presenteerden beide, samen met de SGP, een voorstel voor een alternatieve coalitie waarin de meest bekritiseerde wethouder van Nunspeet, Jaap Groothuis (SGP), terugkeert als kandidaat-wethouder.
Twee campagnes, één boodschap
De boodschap van de VVD was van begin af aan helder. In zijn column als lijsttrekker, op 9 september 2025, schreef Klugt op Facebook dat het bestuur weer ‘vanuit vertrouwen’ moest werken, en niet door ’transparantie te ontlopen met onnodige geheimhouding’.
In maart 2026 werd hij scherper. In de column ‘Goed bestuur vraagt om tegenkracht’ schreef hij dat sommige wethouders wegkomen met fouten door te weinig tegenwicht. Zijn conclusie: ‘Nieuwe bezems vegen schoon.’
Ook over de coalitie was de VVD vóór de verkiezingen duidelijk. In De Stentor van 11 februari 2026 noemde Klugt het ‘niet wenselijk’ dat SGP en Gemeentebelang opnieuw samen het hart van de coalitie vormen, omdat dat ’te weinig tegenwicht’ oplevert. Die combinatie wilde de partij doorbreken.
Lux21 sloeg een vergelijkbare toon aan. De partij presenteerde zich als vernieuwer van de bestuurscultuur, met ‘nieuwe politiek’ en een transparante manier van besturen als kernpunt. De Rooij noemde het huidige bestuur publiek ‘niet transparant genoeg’ en de raad ‘niet kritisch genoeg’.
De kwestie-Groothuis
De kritiek op Groothuis leefde breed. Kort voor de verkiezingen steunde een raadsmeerderheid (Gemeentebelang, ChristenUnie en PvdA/GroenLinks) een motie van treurnis over zijn handelwijze.
De kern draait om één portefeuille: ruimtelijke ordening, woningbouw en handhaving. Die partijen willen die taken splitsen om belangenverstrengeling te voorkomen; de SGP wil Groothuis juist opnieuw voordragen. In zijn column op Facebook van 1 november 2025 bekritiseerde Klugt diens handelen rond een geschorst burgerlid expliciet.
In het persbericht van 2 juni kwam de naam Groothuis niet voor. Een dag later werd die naam wél genoemd, maar door de SGP. Op vragen van de Buizerd antwoordde fractievoorzitter Harm Jan Polinder: ‘Jaap was/is onze kandidaat-wethouder, ook in deze constructie.’
Het verweer van beide partijen
Onder de berichten op sociale media over het alternatief reageerden Klugt en De Rooij uitvoerig op kritiek van inwoners. Beiden betwisten dat zij hun idealen loslaten. Klugt: ‘Verandering, openheid en transparantie waren belangrijke thema’s in onze campagne en blijven dat ook.’ De Rooij stelt dat zij ‘alles open en eerlijk’ hebben gespeeld, aan elke formatietafel.
Beiden keren zich ook tegen het beeld dat juist de SGP het probleem is. Klugt schrijft dat de SGP jarenlang met andere partijen bestuurde en dat je de verantwoordelijkheid niet bij één partij kunt leggen. ‘Beeldvorming over de één is nog geen bewijs voor verandering bij de ander.’
De Rooij stelt dat de SGP ‘kop van jut’ wordt gemaakt, terwijl Gemeentebelang en ChristenUnie ‘net zo goed deel hebben uitgemaakt van die oude bestuurscultuur’. Volgens hem keerde Lux21 zich tegen de vorming van een progressief college ‘met alle winnaars van de verkiezingen in de oppositie’.
Wat inwoners ervan vinden
De reacties van inwoners lopen uiteen. Eén lezer vat het verwijt samen: in de campagne ‘A zeggen’ en daarna ‘B doen’ voelt voor hem ‘als kiezersbedrog’. Een ander spreekt van een “NSC-dejavu”: verkiezingen winnen met de belofte van een nieuwe bestuurscultuur, en vervolgens aanschuiven bij de partij die symbool staat voor de cultuur die je wilde veranderen. Weer anderen vinden de samenwerking juist logisch, omdat het om drie rechtse partijen gaat.
De vraag die overblijft
Toch maken de drie partijen het bijbehorende document bewust niet openbaar, zo staat ook in het persbericht . Voor partijen die transparantie tot kernpunt maakten, is dat een opvallende keuze.
Maar één ding valt nog meer op. In geen van hun publieke verantwoordingen – niet bij de VVD, niet bij Lux21 en ook niet bij de SGP – komt de naam Groothuis voor, terwijl juist die wethouderspost het kernconflict van de hele formatie vormt.
Daar komt bij dat de VVD in februari de dominantie van SGP en Gemeentebelang juist wilde doorbreken. In het voorstel van 2 juni vormt de SGP – de grootste partij, met zeven zetels – juist het hart van de coalitie, met de bekritiseerde Groothuis als kandidaat-wethouder.
Tegelijk ligt er een combinatie voor de hand die wél bij die wens past: Gemeentebelang, ChristenUnie, CDA Lokaal en Pro Nunspeet zetten de onderhandelingen voort, en met de VVD erbij ontstaat de bredere ’tegenwicht’-coalitie die de partij beschreef.
Lux21 trok zich daaruit terug vanwege inhoudelijke verschillen, onder meer met Pro Nunspeet. De VVD koos er met haar ene zetel echter voor zich aan de SGP-kant te scharen.
Op de directe vraag van Bonestroo aan Lux21 wat de grootste zorgen richting de SGP waren, antwoordde De Rooij dat de SGP niet zou meebewegen naar een ‘nieuwe bestuurscultuur’ en dat de partij daar ‘gaandeweg vertrouwen’ in kreeg. Maar hoe die zorg precies is ondervangen, en wat het aandeel van de SGP daarin was, bleef onbeantwoord.
Daarmee blijft de scherpste vraag staan: hoe verhoudt de steun aan Groothuis als kandidaat-wethouder zich tot een campagne over tegenkracht en nieuwe bezems?
De inwoners mogen zelf wegen wat zwaarder telt: de belofte van een nieuwe bestuurscultuur, of de terugkeer van de oude wethouder.
De berichtgeving van De Buizerd roept bij mij vooral de vraag op of feiten en aannames voldoende van elkaar worden onderscheiden.
VVD, LUX21 en SGP hebben na de verkiezingen simpelweg gekeken welke meerderheidscoalities op basis van de zetelverdeling mogelijk zijn. Daarbij viel op dat een combinatie van SGP, LUX21 en VVD met een vierde partij mathematisch mogelijk was, maar door de informateur niet als serieuze optie werd benoemd. Dat was voor ons aanleiding om te onderzoeken of daar inhoudelijk voldoende basis voor bestond.
Dat onderzoek heeft niet geleid tot een coalitieakkoord. Sterker nog: er ligt helemaal geen coalitieakkoord. Er is slechts gekeken waar de drie partijen elkaar kunnen vinden en waar verschillen bestaan. Dat vormt hooguit een vertrekpunt voor eventuele gesprekken met andere partijen die zich daarbij zouden willen aansluiten.
Juist daarom is dit document niet openbaar gemaakt. Het bevat geen bestuursakkoord, maar een interne verkenning die alleen relevant zou worden wanneer andere partijen daadwerkelijk zouden willen aansluiten en er vervolgens echte coalitieonderhandelingen zouden plaatsvinden. Ook De Buizerd kent de inhoud van dit document niet.
Toch worden in het artikel conclusies getrokken over wat er volgens de schrijver wel of niet in zou staan. Dat is opmerkelijk.
Evenmin klopt de suggestie dat VVD en LUX21 hun standpunten over openheid, transparantie en zorgvuldig omgaan met geheimhouding zouden hebben losgelaten. Die standpunten zijn ongewijzigd. Het onderzoeken van een mogelijke coalitievariant verandert niets aan onze opvattingen over hoe bestuur en politiek behoren te functioneren.
Ook over de rolverdeling binnen een eventueel college worden aannames gedaan die niet volgen uit wat daadwerkelijk besproken is. Dat er gesproken is over bestuurlijke verhoudingen betekent niet automatisch dat alles zou terugkeren zoals het was.
Wat mij vooral opvalt, is dat sommige mensen lijken te verwachten dat VVD en LUX21 zich uitsluitend zouden moeten bezighouden met het veroordelen van personen. Dat is niet hoe ik politiek bedrijft. Politiek gaat voor mij over het realiseren van verbeteringen voor inwoners, niet over het organiseren van publieke afrekeningen.
Juist daarom kies ik ervoor om met partijen in gesprek te gaan, verschillen bespreekbaar te maken en te onderzoeken of veranderingen mogelijk zijn. Sander Klugt, VVD Nunspeet
De Nunspeters hebben net als landelijk voor meer rechts gestemd maar krijgen nu links net zoals landelijk.
De CU en Gemeentebelang zaten flink te slapen/ wegkijken van de foute wethouder en daarmee bij hetzelfde foute bestuurscultuur horen.
Dus die cultuur gaat met die linker flank niet veranderen.
Veluvine en Wiltsagh gaan met deze linker flank de Nunspeters armer maken.
Géén verschil dus met de landelijke politiek.
Vóórdat gestemd is bepaalde zaken beloven (waardoor mensen dus op je gaan stemmen).
Vervolgens als de verkiezingen achter de rug zijn zo snel mogelijk de gedane verkiezingensbeloftes breken waardoor de kiezers wéér belazerd zijn.
Wat heeft de SGP dan aan de VVD en LUX21 beloofd te gaan veranderen aan de oude bestuurscultuur???? We hebben er toch recht op dat te horen! Lux21 en de VVD hebben stemmen gekregen omdat Nunspeet het oude pluche meer dan zat was. Nu zouden ze ineens willen veranderen? Goed gespeeld weer SGP! #manipulerenkunjeleren