Foto: College van B&W Nunspeet | de Nunspeetse Buizerd
Adviesbureau Berenschot deed onderzoek naar de bestuurscultuur van gemeente Nunspeet.
Het gaat op veel punten goed: weinig werkloosheid, mensen helpen elkaar, weinig criminaliteit. Maar onder dat goede beeld liggen problemen die groter worden als er niets verandert.
De gemeente denkt te veel vanuit regels en te weinig vanuit mensen
Steeds meer inwoners stappen naar de rechter. Steeds meer mensen vragen officieel gemeentelijke documenten op – niet voor hun plezier, maar omdat ze het gevoel hebben dat de gemeente niet open is.
Berenschot stelt dat dit leidt tot ‘verzuurde verhoudingen en een groeiende kloof met bepaalde groepen en individuen.’ Sommige medewerkers voelen zich daardoor zelfs onveilig.
Drie maanden na het verschijnen van het rapport werden deze woorden werkelijkheid in de raadszaal.
Een inwoner vermalen in procedures
Op 26 februari 2026 debatteerde de raad over een vrijwilliger in een gemeentelijke commissie – de heer Bakker – die zich niet gehoord voelde. Wat volgde was een lange reeks juridische procedures en een mislukte bemiddelingspoging.
Raadslid Kouwenberg (PvdA/GroenLinks) verwees direct naar Berenschot: “We zagen een inwoner vermalen worden in juridische procedures.”
De ChristenUnie was nog directer over wethouder Groothuis: Gerben Pluim, fractievoorzitter, sprak over een “oude bestuurscultuur – niet naast maar tegenover de inwoner, gericht op eigen gelijk, desnoods via juridische procedures.”
Gewone ambtenaren stonden in de frontlinie, terwijl de verantwoordelijke wethouder op afstand bleef. De motie van treurnis werd aangenomen: 13 voor, 8 tegen.
Berenschot legt de vinger op de zere plek
De casus-Bakker is geen incident. Het rapport beschrijft een organisatie met dieperliggende problemen.
- Wethouders werken te veel in hun eigen hokje en missen het grote plaatje
- Ambtenaren zeggen te snel ja – terwijl ze best mogen terugduwen en zeggen: “Dit kan niet” of “Dit kost te veel.”
Gemeentesecretaris André Heijkamp omschrijft zijn rol in een recent interview letterlijk als “dienend.” Berenschot stelt juist dat die houding het probleem ís. De gemeente heeft geen gebrek aan loyale ambtenaren. Ze heeft een gebrek aan ambtenaren die “nee” durven zeggen.
- De raad wordt te weinig betrokken en kan daardoor zijn controlerende werk niet goed doen
- Medewerkers spreken elkaar niet snel aan op fouten of grenzen. De sfeer is prettig maar daardoor wordt kritiek vaak vermeden
- Het hoogste ambtelijke overleg – de drie afdelingshoofden samen met de gemeentesecretaris – werkt nog niet goed samen. Ieder denkt vooral vanuit zijn eigen afdeling
En over een belangrijke vraag zijn ze het intern gewoon oneens: moet de gemeente inwoners betrekken bij plannen omdat het de samenleving sterker maakt? Of alleen om plannen sneller erdoor te krijgen? Die twee visies botsen.
En dat merken inwoners in de praktijk – want de gemeente handelt daardoor niet consistent.
Kortom: de gemeente is goed in doen, maar niet in samenwerken, communiceren en kritisch naar zichzelf kijken.
De financiën: van uitstekend naar zorgelijk
Tot 2023 had Nunspeet een heel gezonde financiële positie. Dat verandert snel. In 2023 had de gemeente voor elke euro die ze bezat nog maar 11 cent schuld. In 2027 verwacht men meer dan één euro schuld voor elke euro eigen geld. De gemeente leeft dan op de pof.
Om de tekorten op te vangen gaan de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing omhoog. Voor huiseigenaren betekent de OZB-verhoging alleen al 6% meer in 2026 én opnieuw 6% meer in 2027.
De Wiltsangh: modern gebouw, structureel verlies
Sportcomplex De Wiltsangh kostte 21,4 miljoen euro en opende binnen budget. Maar het draait vanaf dag één verlies. De gemeente sprong al bij voor ruim 645.000 euro aan belastinggeld – terwijl iedereen vooraf wist dat het complex minder zou verdienen dan het oude zwembad. Geen bowlingbanen, geen feestzaal, geen volwaardig sportcafé meer.
De gemeente is sterk in bouwen, maar denkt onvoldoende na over wat een gebouw na de opening kost.
En dan: Veluvine
In diezelfde context besloot de raad op 26 februari unaniem het bijna failliete cultureel centrum Veluvine te kopen voor 1 miljoen euro plus bijkomende kosten – en nog eens enkele miljoenen voor onderhoud de komende jaren.
De redenering: niet ingrijpen kost meer, want in 2007 werd al 7,6 miljoen euro geïnvesteerd. Maar de raad sprak zelf ook kritiek uit: de problemen waren al jaren zichtbaar, er was nooit een goede beheerstructuur en er loopt nu onderzoek naar mogelijk wanbeleid van de vorige eigenaren.
Kortom: de gemeente betaalt opnieuw de rekening voor een probleem dat met beter toezicht voorkomen had kunnen worden.
Dat is precies het patroon dat Berenschot beschrijft.
Deze verkiezingen gaan ergens over
Deze problemen zijn geen incidenten. Ze zijn het gevolg van keuzes die Nunspeet de afgelopen jaren heeft gemaakt. Dat zien we terug in verlieslatende projecten, oplopende schulden, hogere lasten en een bestuurscultuur waarin inwoners te vaak niet centraal staan.
Daarom gaan deze verkiezingen ergens over. Niet over slogans of personen maar over een fundamentele keuze.
Gaan we door met snelle groei en projecten zonder menselijke maat, ook als dat financieel en maatschappelijk steeds meer kost?
Of kiezen we voor beleid dat eerst luistert, samen met inwoners bepaalt wat écht nodig is en daarna pas besluit?
De gevolgen van die keuze zijn groot. Wie een andere koers wil, moet die keuze maken bij de stembus.
Bronnen: Berenschot, ‘Onderzoek Publieke Waarden Nunspeet’, november 2025 | Raadsvergadering Nunspeet, 26 februari 2026 | Nunspeet Huis aan Huis, VRMG en RTV Nunspeet, 2025-2026
Rioolheffing en affalstoffenheffing is dus niet om de kosten te dekken maar om belasting te innen. Daar gaat het al mis in de transparantie.
De laatste jaren wordt er maar met geld gesmeten in de gemeente. Denken dat de Veluvine en de Wiltsang vanzelf wel gaan lopen als er een goed smoelend gebouw staat. Voor iedere cent die een gemeente in zulke projecten steekt moet voor 2 cent vinger aan de pols en meebestuurd worden.
Ik heb toen de balletschool letterlijk uit de Veluvine gesmeten werd al een email naar de Wethouder en de SGP gedaan. Echter men bleef achterover leunen. Men wist dat het niet goed zat maar liet het desondanks aan het slechte bestuur over.