Foto: Jan Bakker tijdens inspraak beeldvormende vergadering | de Nunspeetse Buizerd
In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen wordt het voorgestelde ontslag van burgerlid Jan Bakker een lakmoesproef voor de Nunspeetse politiek.
De figuurlijke betekenis van lakmoesproef wordt in de Nederlandse politiek vaak gebruikt voor situaties of gebeurtenissen die een partij, politicus of beleid op de proef stellen en daarbij hun ware aard onthullen.
Het is een moment waarop zichtbaar wordt hoe principieel de zittende partijen werkelijk zijn. Kiezen zij voor rechtsstatelijkheid – zorgvuldig onderzoek, hoor en wederhoor en besluitvorming op basis van feiten – of voor politieke opportuniteit: kiezen voor wat politiek handig is in plaats van voor wat inhoudelijk juist is?
Donderdag 26 februari a.s. besluit de gemeenteraad over het ontslag van Bakker als burgerlid van de Commissie Omgevingskwaliteit. De SGP, Gemeentebelang, ChristenUnie, PvdA/GroenLinks en CDA Lokaal staan daarbij voor een fundamentele keuze: ontslaan zij een inwoner die de gemeente vrijwillig adviseert over monumentenbeleid omdat hij als klokkenluider feitelijk onderbouwde klachten over ambtenaren en wethouder Groothuis bij de burgemeester — de hoeder van integriteit en het democratisch bestuur – heeft aangekaart ?
Een klokkenluider is iemand die misstanden binnen een organisatie meldt omdat het algemeen belang dat vereist. Van de overheid mag worden verwacht dat zij dergelijke signalen zorgvuldig onderzoekt en de melder beschermt tegen negatieve gevolgen.
College erkent klachten maar onderzoekt ze niet
In een e-mail van 18 juni 2025 op een brief van Jan Bakker erkent het college zelf de kern van de zaak. De klachten gaan over ‘uitstelgedrag, onjuiste of onvolledige weergave van standpunten van de monumentencommissie in een bezwaarschriftenprocedure, het afkappen van discussies in de Monumentencommissie en het opwerpen van obstakels voor het versturen van nieuwsbrieven’.
Deze concrete en toetsbare klachten zijn echter nooit onderzocht in opdracht van burgemeester Céline Blom. In plaats daarvan werd de klokkenluider geschorst. Daarmee verschoof de aandacht van de inhoud van de klachten naar de persoon die ze aankaartte.
De Nunspeetse Buizerd heeft de feitelijke bewijsvoering en onderbouwing van deze klachten verstrekt aan zowel de burgemeester, de wethouders als aan alle politieke partijen.
Framing door de burgemeester
Uit een door de Nunspeetse Buizerd opgedoken e-mail blijkt dat burgemeester Céline Blom, Bakker woorden en gedragingen toeschrijft tijdens de informatiebijeenkomst over de Grote Bunte, zonder dat daarvoor feitelijke onderbouwing wordt gegeven.
Dit is een voorbeeld van framing: door suggestieve formuleringen verschuift de aandacht van de inhoud van de klacht naar de persoon van de melder.
Opvallend is dat wethouders Groothuis, Stoffer en Van de Bunte en de gemeentesecretaris André Heijkamp in kopie van deze e-mail zijn opgenomen. Daarmee waren zij op de hoogte van de inhoud van deze kwalificaties.
Relevant is bovendien dat de burgemeester zelf niet aanwezig was bij de betreffende informatiebijeenkomst. Desondanks worden in de e-mail uitspraken en gedragingen die tijdens deze bijeenkomst zouden hebben plaatsgevonden door haar aan Bakker toegeschreven.
Juist deze burgemeester riep bij de presentatie van het Zwartboek van Helder Nunspeet nog nadrukkelijk op tot feitelijke bewijsvoering.
Commissieleden waren op de hoogte
Uit vergaderverslagen van de Monumentencommissie blijkt dat de inhoud van Bakkers klachten meerdere malen in commissievergaderingen is besproken. Van handelen ‘achter de rug om’ of een vertrouwensbreuk is daarmee geen sprake.
Juridisch adviseur Olaf Schuwer concludeerde op 22 december 2024 en opnieuw op 9 maart 2025 dat er geen sprake was van een vertrouwensbreuk. Dat maakt het lastig om het ontslag juridisch te rechtvaardigen met een beroep op verstoorde verhoudingen.
Ook een e-mail van een extern commissielid uit december 2023 laat zien waar de spanning zat. ‘Deze actie maakt een werkbare commissie wel moeilijk,’ schreef het commissielid.
Daarmee kwam niet de inhoud van de klachten ter discussie te staan maar werd het aankaarten ervan zelf als verstorend ervaren.
De mysterieuze “brief”
Nadat juridisch adviseur Olaf Schuwer op 22 december 2024 en opnieuw op 9 maart 2025 concludeerde dat er geen juridische grondslag voor ontslag was, verscheen op 8 september 2025 – bijna twee jaar na de brief van 25 november 2023 – plotseling een “brief” met klachten en verwijten over Bakker en de voormalig voorzitter van de Monumentencommissie.
De brief is opgesteld op blanco papier, zonder aanhef, adressering of persoonlijke handtekening.
Volgens een particulier- en bedrijfsrechercheur en OSINT expert die de Nunspeetse Buizerd raadpleegde is dit “qua controleerbaarheid en verifieerbaarheid zeer zwak”.
OSINT staat voor Open Source Intelligence: het analyseren en verifiëren van informatie uit vrij toegankelijke bronnen. O.a. gebruikt door inlichtingen- en veiligheidsdiensten, politie- en opsporingsdiensten, defensie en militaire inlichtingeneenheden.
In navolging van kritische vragen van de Buizerd hierover stelde raadslid Kouwenberg (PvdA/GroenLinks) schriftelijke vragen aan het college over de herkomst van deze brief.
Op de vraag van Kouwenberg weigerde het college te bevestigen door wie de brief en namens wie deze brief is opgesteld. En stelde dat de raad ‘op basis van de inhoud kan opmaken wie deze briefschrijvers zijn’.
Daarmee wordt van de gemeenteraad verwacht dat zij aannames doet over de herkomst van een niet verifieerbare en controleerbare brief, terwijl diezelfde brief wel als zwaarwegend element wordt gebruikt in het dossier dat moet leiden tot ontslag.
Juridisch advies op een onvolledig dossier
Het uiteindelijke ontslagadvies van het, na Schuwer ingeschakelde, advocatenkantoor DirkZwager is gebaseerd op een onvolledig dossier. Het kantoor geeft zelf aan dat geen gesprekken zijn gevoerd met de betrokkenen en dat dergelijke gesprekken noodzakelijk zijn voor een volledig feitenbeeld.
Daarmee wijkt dit advies wezenlijk af van de eerdere adviezen van juridisch adviseur Olaf Schuwer, die op 22 december 2024 en 9 maart 2025 concludeerde dat er geen juridische grondslag voor ontslag bestond.
Vorige week vond een hoorzitting met Bakker plaats, waarbij alle fractievoorzitters en twee vertegenwoordigers van DirkZwager aanwezig waren. Of ook met de twee externe commissieleden is gesproken, is niet bekend.
Feit is dat het wederhoor met Bakker pas heeft plaatsgevonden nadat het ontslagadvies reeds was opgesteld.
Politieke verantwoordelijkheid uitbesteed
De gemeenteraad kan zich formeel beroepen op het juridische advies van DirkZwager maar dat advies is gebaseerd op een niet-verifieerbare brief en op eenzijdige informatie vanuit het college. Jan Bakker is door DirkZwager niet in de gelegenheid gesteld om informatie of documenten aan te leveren.
De in de brief van 8 september genoemde klachten worden bovendien weersproken door de vergaderverslagen van de Monumentencommissie. Daarnaast wordt verwezen naar de informatiebijeenkomst over de Grote Bunte, terwijl de vermeende briefschrijvers daarbij niet persoonlijk aanwezig waren.
Door zich achter het advies van DirkZwager te verschuilen, kan de raad vermijden zelf een inhoudelijk oordeel te vellen over de zorgvuldigheid van het proces, de behandeling van een klokkenluider en het uitblijven van onderzoek naar erkende klachten.
Wie controleert de burgemeester?
Opvallend is bovendien dat in de schriftelijke vragen van raadslid Kouwenberg uitvoerig wordt ingegaan op het handelen van Bakker maar dat geen enkele vraag wordt gesteld over de rol van burgemeester Blom, terwijl juist zij zonder feitelijke onderbouwing woorden en intenties aan Bakker toeschrijft.
Vergadering commissie Algemeen Bestuur
Vanavond donderdag 12 februari vergadert de commissie Algemeen Bestuur met de fractievoorzitters van alle zittende politieke partijen.
Tot nu toe is in de gestelde schriftelijke vragen geen aandacht voor de rol van de burgemeester bij het framen en polariseren van de klokkenluider, waarbij het debat verschuift van de inhoud van de klachten naar de persoon van de melder.
Daarmee ligt een fundamentele vraag voor:
In hoeverre is het zonder feitelijke onderbouwing toeschrijven van woorden en intenties aan een burgerlid verenigbaar met de rol van de burgemeester als hoeder van integriteit en democratische verhoudingen?
Of deze vraag daadwerkelijk wordt gesteld, zal laten zien hoe serieus de commissie en de raad haar controlerende taak opvat.
Wederhoor
De Nunspeetse Buizerd heeft het college en het advocatenkantoor in de gelegenheid gesteld om te reageren op de bevindingen in dit artikel.
DirkZwager liet weten inhoudelijk niet te kunnen reageren. Van de burgemeester, de wethouders en de gemeentelijke woordvoerder werd geen reactie ontvangen.
De lakmoesproef
De besluitvorming over het ontslag van Jan Bakker laat zien waar in Nunspeet de grenzen liggen.
Worden klokkenluiders beschermd en worden misstanden onderzocht?
Of wordt het aankaarten van die misstanden bestraft, terwijl de inhoud buiten beeld blijft?
De kiezers kijken en lezen mee. De keuze die nu wordt gemaakt door de politieke partijen, raakt niet alleen Jan Bakker maar kan iedere inwoner van de gemeente Nunspeet treffen.
Het is een schande hoe met de heer Jan Bakker is omgegaan.
Dit bewijst maar weer hoe de Nunspeetse politiek in elkaar zit.
Tijd voor verandering en dat daadwerkelijk goede integeren mensen het college in gekozen worden.